culture

මිහින්තලේ කණ්ටක චෛත්‍යයේ වාහල්කඩ

2018 දෙසැම්බර් 05 වැනි බදදා - 224  

චෛත්‍ය සතර පැත්තේ චෛත්‍යයට පිටුපා ගොඩනගන තොරණක් බඳු අලංකාර කැටයම් සම්භාරයකින් යුත් උසස් කලා කෘතියක් ලෙස වාහල්කඩ හැඳින්විය හැකිය. දැනට දක්නට ලැබෙන කලාත්මක අගයෙන් උසස්ම වාහල්කඩ කැටයම් හමු වන්නේ මිහින්තලේ කණ්ටක චෛත්‍යයෙනි.
අගනා කලා කෘතියක්
මිහින්තලේ දාගැබේ දැකිය හැකි වඩාත් වැදගත්ම කලා නිර්මාණය වන්නේ මෙම වාහල්කඩ සතරයි. කලක් තිස්සේ නිදන් හොරැන්ගේ ග්‍රහණයට ලක් වී තිබූ මෙම පූජා භූමියට ඔවුන් විසින් සිදු කර තිබූ විනාශය ගණිය නොහැකි තරම්ය. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ මැදිහත් වීමෙන් ඒවා පිළිසකර නොකරන්නට අනාගත පරපුරට නැරඹීමට මෙම අගනා කලා කෘති ඉතිරි ‍නොවන්නට ඉඩ තිබිණි. ප්‍රතිසංස්කරණයේදී පෙර තිබූ ආකාරයටම ඒ සෑම ගලක්ම පිටු පස ගල් බැම්මට සවි වන ආකාරයට සවි කර ඇත. 
බොරදම් තීරැ
සිදු වූ ප්‍රතිසංස්කරණ නිසා කණ්ටක චෛත්‍යයේ වාහල්කඩ ආරක්ෂා වී පවතී. ඒ අතරිනුත් වඩාත් හොඳින් ආරක්ෂා වී තිබෙන්නේ නැගෙනහිර වාහල්කඩයි. උතුරැ වාහල්කඩෙහි ගල් බැම්ම හා ඊට උඩින් වූ ගඩොල්වැට ගලින් ගල ගැලවී යන තරමට දිරාපත් වී තිබුණි. සිදු කරන ලද ප්‍රතිසංස්කරණ වලදී මෙම තත්ත්වය මඟ හරවා ගෙන ඇත. මෙම  වාහල්කඩ  තනා ඇත්තේ ගඩොලිනි. පහළ කොටසේ මුහුණතට හුණු ගල් අල්ලා ඇත. වාහල්කඩ සතරම එක හා සමාන සැලැස්මකට අනුව නිර්මාණය කර තිබේ. දිරියට නෙරා ආ බොරදම් තීරැ වල ඇත් හිස් හා මකර හිස් කැටයම් කර ඇත. වාහල්කඩ මුදුනේ කුඩා විමාන තුනකි. ඉන් මධ්‍යයේ ඇති විමානය තරමක් විශාලය. 
සිත් ඇදගන්නා වාමන රෑප
වාහල්කඩ සතර විචිත්‍ර කැටයමින් යුක්තය. බිත්ති හිසෙහි ඉහළම පිහිටි ලී ස්තරයට යටින් ඇත්තේ වාමන රෑ පෙළකි. මෙම වාමන රෑ බොහෝ සිත් ඇදගනී. ඇතැම් වාමනයෝ සංගීත භාණ්ඩ වාදනය කරති. තවත් අයෙකු නාගයකු සමඟ ක්‍රීඩා කරයි. තවකෙක් උඩුයටිකුරැ වී සිටී. අශ්ව හිසක්, වල් ඌරැ හිසක් හා වානර හිසක් සහිත වාමනයින්ද මේ අතර වෙයි. එක් දළයක් පමණක් ඇති ඇත් හිසක් සහිත වාමන රැව මෙදිහී කැපී පෙනෙයි. නොයෙක් දේ අතින් ගත් වාමනයින් කිහිපදෙනෙක් ඔහු දෙපස සිටිති. සහචරයන් අත ඇති වස්තූන් නිසා මෙය ගණ දෙවි රැවක් විය හැකි බවටද අනුමාන කරයි. වාමන රෑ පේළියට යටින් ඇත්තේ හංස රෑප පෙළකි. 
කුලුනු කැටයම්
වාහල්කඩ දෙපස ගල් කණු දෙක බැගින් කණු සතරක් ඇත. ගල් කණු වල ඉදිරිමුහුණත හා එක්පසක මුහුණත අගනා කැටයමින් යුක්තය. කල්ප ලතා, වෘක්ෂ ලතා, සත්ව රෑප හා මල් ලියකම් යෙදූ කැටයම් මේ අතර වෙයි. මේවා අල්ප උන්නත ශිල්ප ක්‍රමයට අනුව නිමවා ඇත. සතර දිසාවේ කුලුනු මත ඇත්, අස්, ගව හා සිංහ රෑ නෙළා ඇත. නැගෙනහිර දිසාවේ ඇති කුලුනු මත ඇත්තේ ඇත් රැවකි. දකුණු කුලුනේ ගව රැවකි. උතුරේ සිංහ රැවකි. බටහිර කුලුනේ අශ්ව රැවකි. මෙම සතුන් සතර දිශාව නිරෑපණය කරන බව සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ මතයයි. මෙම කැටයම් විවිධ වර්ණයෙන් අලංකාර කර තිබූ බවට ඉතිරිව ඇති වර්ණ කොටස් සාක්ෂි දරයි.

දින පොත
  • යුනෙස්කෝ මිට්සුබිෂි ආසියානු ළමුන්ගේ චිත්‍ර උත්සවය (Enikki Festa) – 2019 – 2020 අවසන් දිනය - 2019 සැප්තැම්බර් මස 30 දා            මිට්සුබිෂි ආසියානු ළමුන්ගේ චිත්‍ර උත්සවය (Enikki Festa) – 2019 – 2020 ආසියානු ළමුන් නිර්මාණය කරන දින පොත් තුළින් ජාත්‍යන්තර අවබෝධය වර්ධනය කිරීමේ අරමුණු පෙරදැරි කරගෙන ආසියානු ළමුන්ගේ චිත්‍ර උත්සවය මෙවර ද ජපානයේ යුනෙස්කෝ සංගම් සඳහා වූ ජාතික ෆෙඩරේෂනය (NFUAJ), ආසියානු ශාන්තිකර කලාපයේ යුනෙස්කෝ සමාජ සංගම් සඳහා වූ ෆෙඩරේෂනය, මිටිසුබිෂි පොදු කටයුතු කමිටුව සමග එක්ව සංවිධානය කිරීමට තීරණය කර ඇත Read more...
  • PLC හරිත සිතුවම් පොස්ටර් චිත්‍ර තරගය -2019 පීපල්ස් ලීසිං ෆිනෑන්සල් සමාගම, විජය පුවත්පතේ සහ ජෛව විවිධත්ව සංගමයේ සහයෝගයෙන් පවත්වනු ලබන හරිත සිතුවම් 2019 පොස්ටර් චිත්‍ර තරගය සඳහා චිත්‍ර නිර්මාණ මේ දිනවල දී භාර ගනු ලැබේ Read more...
  • හස්ත කර්මාන්ත තරඟය 2019               සමස්ත ලංකා පාසල් හස්ත කර්මාන්ත තරගය හා ප්‍රදර්ශනය ශ්‍රී ලංකාවේ අස්පර්ශනීය සංස්කෘතික උරැමයෙහි වැදගත් ස්ථානයක් උසුලන හස්ත කර්මාන්ත හා පාරම්පරික ශිල්ප කලා නිර්මාණ ක්ෂේත්‍ර හා සබැඳි දැනුම, ආකල්ප හා කුසලතා අනාගතය සඳහා දායාද කරමින් දේශීයත්වය අගයන ශිෂ්ට සම්පන්න සංස්කෘතික පරිසරයක් තුළ නව අනාගත අභියෝගවලට මුහුණ දීම සඳහා සිසු දරැ පරපුර සූදානම් කරවීමටත්, ඔවුන්ගේ නිර්මාණාත්මක කෞෂල්‍යය ප්‍රවර්ධනය කිරීමටත් ජාතික ශිල්ප සභාව ඒකාබද්ධව සමස්ත ලංකා පාසල් හස්ත කර්මාන්ත තරගය හා ප්‍රදර්ශනය වාර්ෂිකව පවත්වනු ලැබේ Read more...
  • විදුලි අනතුරු වළකිමු සුමිතුරු සැමරුම් දින හා ත්‍යාග ප්‍රදානයදා... මහජන උපයෝගීතා කොමිෂන් සභාව විසින් විදුලි ආරක්ෂක දිනය වෙනුවෙන් සංවිධානය කරනු ලබන විදුලි අනතුරුවලින් වලකිමු සමරුම් දින උළෙල හා  විජය ළමා පුවත්පත එක්ව සංවිධානය කළ ‘‘විදුලි අනතුරුවලින් වලකිමු 2018’’ තරගයේ සමස්ත ලංකා පොස්ටර් චිත්‍ර, විඩියෝ සහ රචනා තරගවල ත්‍යාග හා සහතිකපත්‍ර ප්‍රදානය  (08) දා කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ ලෝටස් ශාලාවේ දී මහජන උපයෝගීතා කොමිෂන් සභාවේ සභාපති නීතිඥ සාලිය මැතිව්, අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් දමිත කුමාරසිංහ මහත්වරුන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්විණි Read more...
  • ළමා නිර්මාණ කියවන්න Read more...