ස්ථාන

ඓතිහාසික තන්තිරිමලේ

2018 දෙසැම්බර් 07 වැනි සිකුරාදා - 68  

තන්තිරිමලේ ඓතිහාසික පුද බිම අයත් වන්නේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයටයි. අනුරාධපුර සිට විලච්චිය පාරේ කි.මි18 පැමිණ එතැනින් දකුණු පසට ඇති තන්තිරිමලය පාරේ තවත් කි.මි18 ගිය විට ඓතිහාසික තන්තිරිමලේ පුදබිම හමුවේ.
ජනප්‍රවාද
තන්තිරිමලයට නම හැදුණු ආකාරය පිළිබඳ පවත්නා ජනප්‍රවාද රුසකි. ඒ අතරින්  සාලිය අශෝකමාලා පුවත විශේෂත්වයක් ගනී. සැඩොල් කුමරියක වූ අශෝකමාලාවන්ට මනාප වූ දුටුගැමුණු රජුගේ පුත් සාලිය කුමරැ රජ වාසලට නොදන්වා ඇය හා කාලය ගත කළේ ය. පසු කාලයේ දුටුගැමුණු  රජතුමා දෙදෙනා රජ මාලිගයට කැඳවා එතෙක් තිබූ විරසකය අමතක කර  අශෝක මාලාවන්ට වටිනා රන් මාලයක් තෑගි කළේය. තන්තිරි නමින් හැඳින්වූ සමනලුන් වර්ගයක හැඩයට මෙම මාලය සාදා තිබුණි. එම මාලය මෙම ගල් තලාවේ නිධන් කර ඇති නිසා තන්තිරිමාලය පසුව තන්තිරිමලය ලෙසට ව්‍යවහාර වී ඇත.

අෂ්ටඵල බෝධීන් වහන්සේ
ක්‍රි. පූ. 3 සියවසේ පමණ සංඝමිත්තා තෙරණිය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ දක්ෂිණ ශාඛාව රුගෙන මෙරටට වැඩම කළා ය. බෝධි ශාඛාව හරසරින් පිළිගත් දේවානම් පියතිස්ස රජු තිවක්ක බමුණුගම ඔස්සේ පෙරහරින් අනුරාධපුරයට බෝධීන් වහන්සේ වැඩමවාගෙන ඇත. මේ අතරතුර දී තන්තිරිමලයේ එක් රාත්‍රියක් ගත කර ඇත. තිවක්ක නම් මේ ප්‍රධානියා මෙම පිරිස ගෞරවයෙන් පිළිගෙන සිය ප්‍රදේශයේ උසම ස්ථානයේ බෝධි ශාඛාව තැන්පත් කර රාත්‍රිය පුරාම ආරක්ෂාව සැලසුවේ ය. 
පසුදින ජයශ්‍රී මහා බෝධිය අනුරාධපුරයට වැඩමවා මහමෙවුනා උයනේ රෝපණය කෙරිණ. එහිදී  බෝධියෙන් හටගත්  අංකුර අටෙන් එක් බෝධියක්  තිවක්ක බමුණුගම්  ප්‍රධානියාට ලැබිණි.ඔහු එය පෙර දින බෝධීන් වහන්සේ වැඩ සිටි ගල් තලාව මත පවුරක් සාදා ඒමත රෝපණය කරවීය. අදටත් දක්නට ඇත්තේ එම අෂ්ටඵල රැහ බෝධීන් වහන්සේ යි.

 

සිතුවම්

රේඛා මගින් කරන ලද සත්ව රෑප හා මිනිස් රෑප කිහිපයක රෑ සටහන් ගුහාවේ දැකිය හැකිය. ඇතැම් සත්ව රෑප වර්ණ කර ඇත. සුදු, අඳුරැ, රතු, අළු, ළා දුඹුරැ, ළා තැඹිලි ආදී වර්ණවත් මැටි මේ සඳහා යොදා ගෙන ඇත. ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයා මේ චිත්‍ර සඳහා තේමා කර ගෙන ඇත්තේ සතුන්ගේ රෑප, සතුන් දඩයම් කරන අවස්ථා, දුනු, ඊතල හා සතුන් පිට යන මිනිසුන් ය. ආදි මානවයා තම චිත්‍ර ඇඳ ඇත්තේ මිහිඳු හිමියන් ලංකාවට පෙර අවධියකයි.

සැතපෙන පිළිමය
අෂ්ටඵල බෝධිය පිහිටි ගල්තලාවේ පිහිටි ගලේම එක් බෑවුමක මෙය කරවා තිබේ. දිගින් අඩි 45 යි. චීවරය සිරැරට ඇලී ඇත. ප්‍රතිමාවේ ආරක්ෂාවට ප්‍රතිමා ගෘහයක් ඉදි කර තිබූ බවට සාධක පවතී.අනුරාධපුර යුගයේ අවසන් භාගයට අයත් වේ.

සමාධි පිළිමය
ගල් කුළ ඇතුළට හාරා ප්‍රතිමාව නිමවා ඇත. ප්‍රතිමාවේ උස අඩි 8 කි. අර්ධ උන්නතව නෙළා ඇත. පිළිමය දෙපස චාමර සලන දේවතා රෑප දක්නට ලැබේ. පිටුපස අලංකාර මකර තොරනකි. ප්‍රතිමාවට වහලක් සාදා තිබූ බවට ඉතිරිව ඇති ගල් කණු සාක්ෂි දරයි. සමාධි ප්‍රතිමාව දෙපස තවත් බුද්ධ රෑප නෙළීමට උත්සහ ගෙන ඇත. නමුත් ඒවා සම්පූර්ණ කර ගැනීමට නොහැකිවී ඇත.

 

දින පොත
  • හස්ත කර්මාන්ත තරඟය 2019               සමස්ත ලංකා පාසල් හස්ත කර්මාන්ත තරගය හා ප්‍රදර්ශනය ශ්‍රී ලංකාවේ අස්පර්ශනීය සංස්කෘතික උරැමයෙහි වැදගත් ස්ථානයක් උසුලන හස්ත කර්මාන්ත හා පාරම්පරික ශිල්ප කලා නිර්මාණ ක්ෂේත්‍ර හා සබැඳි දැනුම, ආකල්ප හා කුසලතා අනාගතය සඳහා දායාද කරමින් දේශීයත්වය අගයන ශිෂ්ට සම්පන්න සංස්කෘතික පරිසරයක් තුළ නව අනාගත අභියෝගවලට මුහුණ දීම සඳහා සිසු දරැ පරපුර සූදානම් කරවීමටත්, ඔවුන්ගේ නිර්මාණාත්මක කෞෂල්‍යය ප්‍රවර්ධනය කිරීමටත් ජාතික ශිල්ප සභාව ඒකාබද්ධව සමස්ත ලංකා පාසල් හස්ත කර්මාන්ත තරගය හා ප්‍රදර්ශනය වාර්ෂිකව පවත්වනු ලැබේ Read more...
  • විදුලි අනතුරු වළකිමු සුමිතුරු සැමරුම් දින හා ත්‍යාග ප්‍රදානයදා... මහජන උපයෝගීතා කොමිෂන් සභාව විසින් විදුලි ආරක්ෂක දිනය වෙනුවෙන් සංවිධානය කරනු ලබන විදුලි අනතුරුවලින් වලකිමු සමරුම් දින උළෙල හා  විජය ළමා පුවත්පත එක්ව සංවිධානය කළ ‘‘විදුලි අනතුරුවලින් වලකිමු 2018’’ තරගයේ සමස්ත ලංකා පොස්ටර් චිත්‍ර, විඩියෝ සහ රචනා තරගවල ත්‍යාග හා සහතිකපත්‍ර ප්‍රදානය  (08) දා කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ ලෝටස් ශාලාවේ දී මහජන උපයෝගීතා කොමිෂන් සභාවේ සභාපති නීතිඥ සාලිය මැතිව්, අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් දමිත කුමාරසිංහ මහත්වරුන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්විණි Read more...
  • ළමා නිර්මාණ කියවන්න Read more...
  • තාරකා විද්‍යාඥයෙක් වෙන්න මග කියන දුරේක්ෂයක් දිනා ගන්න Read more...
  • CITES අන්තර් ජාතික සම්මුතිය වෙනුවෙන් පවත්වන සොබාදම් මව උදෙසා චිත්‍ර තරගය 2019 මැයි සහ ජුනි මාසයෙන්හි පැවැත්වීමට නියමිත තර්ජනයට ලක්වී ඇති වන සතුන් හා ශාක විශේෂවල අන්තර් ජාතික වෙළ හෙළදාම (CITES) පිළිබඳ (සයිටීස් සම්මුතිය)සම්මුතියේ අදාල පාර්ශවකරුවන්ගේ 18 වන සමුළුවට (CoP 18) සුදානමක් වශයෙන් කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ සත්ව විද්‍යා හා පාරිසරික අධ්‍යන අංශය විසින් මෙහෙවනු ලබන පාසල් සිසු සිසුවියන්ට විවෘත සිතුවම් තරගය Read more...