parisara_niyamuwo

“පරිසරය අපි රකියි-රකිමු අපි පරිසරය”

2016 ජුනි 16 වැනි බ්‍රහස්පතින්දා - 5635  

CEA"පරිසරය අපි රකියි-රකිමු අපි පරිසරය" යන තේමාව ඔස්සේ පරිසරයට ආදරය කරන, පරිසරය රැකීමට දැනුම්වත් භාවයෙන් උරදෙන හා සමාජයට මාර්ගෝපදේශකත්වය සපයන සැබෑ පරිසර හිතකාමියකු බිහිකිමේ අරමුණින් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය 1987 වර්ෂයේ දී කොළඹ මාලිගාවත්ත ප්‍රෙද්ශයේ සිසුන් 25 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත කුඩා කණ්ඩායමකින් පරිසර නියමු වැඩසටහන ආරම්භ කරන ලදී. අද වන එය ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් පද්ධතියේ විශලතම විෂය සමගාමී කටයුත්ක් වී හමාරය.
පරිසර නියමු වැඩසටහනේ පදක්කම් 5න් සමන්විතය. පරිසර නියමු, හරිත, රජත, ස්වර්ණ වර්ණ හා ජනාධිපති පදක්කම් වලින් සමන්විතය. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පුර්ණ අනුමැතිය හා අධීක්ෂණය යටතේ පරිසර නියමු ගුරුවරුන්, පරිසර නියමු දිස්ත්‍රික් උපදේශකවරු, කොමසාරිස්වරුන් හා පරිසර නියමු සම්බන්ධීකරණ නිලධාරින් වශයෙන් මෙම වැඩසටහන ව්‍යුහගත ක්‍රමවේදයක් යටතේ ක්‍රියාත්මකවේ. මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ පළාත් හා දිස්ත්‍රික් පරිසර නිලධාරින්  විසින් පාසල් පද්ධතිය සමග සෘජු සම්බන්ධතා පවත්වමින් මෙහෙවීම් කටයුතු සිදු කරනු ලබයි.
ජනාධිපති පදක්මක් ලැබූ නියමුවෙකු හට විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රෙව්ශයේ දී විෂය සමගාමී බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ලකුණු 4ක් හිමිවීම ද වටිනා අවස්ථාවකි.
සොබා දහමට  පැමිණෙන හානිවල බලපෑමෙන් මිදෙන්නට කිසිදු කෙනෙකුට හැකියාවක් නැත. මේ නිසා අප කළ යුත්තේ  පරිසරයට හානි සිදුවන ක්‍රියාවලින් හැකි තරම් දුරස් වීමය.  එහිලා පරිසරය පිළිබදව දැනුම්වත් වීම හා ආකල්ප වර්ධනය කර ගැනීම අවශ්‍යයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පරිසරය සංරක්ෂණයට හා ස්වාභාවික සම්පත් කළමනාකරණයට අවශ්‍ය කටයුතු ඉටු කරන පරිසරය ගැන යහපත්  ආකල්ප  වර්ධනය කරන්නට අවශ්‍ය අධ්‍යාපනය ලබාදෙන ආයතනයක් වෙයි . එය මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියයි.

ආරම්භය හා බලතල
වර්ෂ 1980 අංක 47 දරන ජාතික පාරිසරික පනත යටතේ වර්ෂ 1981 අගෝස්තු මස 12 වැනි දින මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය පිහිටුවනු ලැබීය. මෙම අධිකාරිය පිහිටුවීමේ මූලික අරමුණු වූයේ ජාතික පාරිසරික පනතට අනුව පරිසරයට අදාළ ප්‍රතිපත්ති සැකසීම, පරිසර නීති සැකසීම හා සම්බන්ධීකරණය කිරීමය . 1988 අංක 56 දරණ ජාතික පාරිසරික පනත  මගින් පරිසර සංරක්ෂණයට හා පරිසර කළමනාකරණයට අවශ්‍ය නීති සැකසීමට පුළුල් බලතල ලබාදෙන ලදී. මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට අවශ්‍ය මග, පෙන්වනු ලබන්නේ පරිසර අමාත්‍යාංශය විසිනි.
මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ කාර්ය භාරය
ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වාභාවික සම්පත් කළමනාකරණයට හා පරිසර සංරක්ෂණයටත් මහඟු මෙහෙවරක් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියෙන් ඉටු කෙරෙන මහඟු මෙහෙවර අතර
පාරිසරික ප්‍රතිපත්ති සැකසීම සඳහා අවශ්‍ය යෝජනා හා සංදේශ පරිසර අමාත්‍යංශයට ඉදිරිපත් කිරීම
පරිසරය වැඩදායි ලෙස පවත්වා ගෙන යාමට හා පරිසරය ආරක්ෂා කර ගැනීමට  අවශ්‍ය  ප්‍රමිති සැකසීම
අධිකාරිය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන අංශවලට හා ආයතනවලට අවශ්‍ය මාර්ගෝපදේශකත්වය හා තාක්ෂණික සහය ලබාදීම .

පරිසරයේ ආරක්ෂාවත් කළමනාකරණයත් සම්බන්ධ වාර්තා හා තොරතුරු ප්‍රකාශයට පත්කිරීම.
පරිසරය හා සම්බන්ධ කුමන අවස්ථාවකදී වුවද ජාතික පාරිසරික පනතට අනුව ක්‍රියා කරන බවට වගබලා ගැනීම,  විමර්ශනය කිරීම  හා  නිරීක්ෂණය කිරීම  එම පනතට පටහැනි කටයුතු සිදුවන අවස්ථාවලදී ඒ පිළිබඳව පැමිණිලි විමර්ශනය කිරීම හා අදාළ නීතිමය  ක්‍රියා මාර්ග ගැනීම
පාරිසරික ප්‍රශ්න පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන්ට හා ප්‍රඥප්තිවලට අදාළව වැඩපිළිවෙල සකස් කිරීම හා එම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම .
පරිසර සංරක්ෂණය හා  කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් පුහුණු වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
පරිසර කටයුතු පිළිබඳ රාජ්‍ය හා රාජ්‍ය නොවන ආයතන සම්බන්ධීකරණය කිරීම .

ඉටුකෙරෙන මෙහෙවර
ස්වාභාවික සම්පත් කළමනාකරණයට කිරීමට කටයුතු කිරීම
විවිධ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී එයින් සිදුවිය හැකි පරිසර බලපෑම ඇගයීමට ලක් කළ යුතු වේ. එවැනි අවස්ථාවලදී පරිසර බලපෑම ඇගයීමට මධ්‍යම පරිසර අධීකාරිය කටයුතු කරයි. ස්වාභාවික සම්පත් පරිහරණයේදි මනා කළමනාකරණයකින් යුතුව කටයුතු කිරීමට රාජ්‍ය හා  රාජ්‍ය නොවන ආයතන හා පළාත් පාලන ආයතන යොමු කිරීමද, එම ආයතනවලට සම්පත් භාවිතය පිළිබඳ අවශ්‍ය උපදෙස් සැපයී මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියෙන් ඉටු වේ. සංවේදී පරිසර පද්ධතීන් සංරක්ෂණයට හා කළමනාකරණයටද මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය කටයුතු කරයි. තවද ජාතික පාරිසරික පනතට අනුව ජාතික ප්‍රතිපත්ති සැකසීමට සහ ඒ පිළිබඳ නිර්දේශ ඉදිරිපත්කිරීමට ද මෙම ආයතනය කටයුතු කරයි.

පාරිසරික බලපෑම් ඇගයීම
මෙය මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියෙන් ඉටවුන වැදගත් මෙහෙවරකි. මහා පරිමාණ ගොඩනැගිලි හා සංචාරක කර්මාන්තයට සම්බන්ධ හෝටල් තැනීමේදීත් , කර්මාන්ත ජනපද , විදුලි බලාගාර ඉදිකිරීමේදී හා  කර්මාන්ත ජනපද පිහිටුවීමේදීත් , ඉඩම් ගොඩකිරීම , පස් කැපීම, වැලි ගොඩ දැමීම ආදි විවිධ ක්‍රියා නිසාත් ඇති විය හැකි පාරිසරික බලපෑම ගැන අධ්‍යයනය කර සිදුවිය හැකි අහිතකර බලපෑම් පාලනය කිරීමට කටයුතු කිරීමටත් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ ක්‍රියා කරයි.
පරිසර සංරක්ෂණයට
වායු, පස, ජලය හා ශබ්ද දූෂණයත්, විෂ  රසායන ද්‍රව්‍ය හා කාර්මික අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමත් නිසා සිදුවන පරිසර දූෂණය පාලනය කිරීමට මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය කටයුතු කරයි.  එමෙන්ම කර්මාන්ත ශාලා සඳහා වාර්ෂිකව පාරිසරික ආරක්ෂණ බලපත්‍ර නිකුත් කිරිම, පරිසර හානි අවම කරමින් කර්මාන්ත ශාලා පවත්වා ගෙන යාමට අවශ්‍ය උපදෙස් සැපයීම , නව කර්මාන්ත සඳහා යෝජිත ප්‍රදේශවල පාරිසරික නිරවුල් සහතික නිකුත් කිරීම, ව්‍යාපෘති පරීක්ෂණ සිදු කිරීමද මෙම ආයතනයේ කටයුතු අතර වේ.
පරිසර ප්‍රවර්ධනයට
විවිධ  පෝස්ටර් , පත්‍රිකා , පොත් පිංච හා දැන්වීම් මගින් පරිසරය සංරක්ෂණයට අවශ්‍ය දැනුම ජනතාවට ලබාදීමට මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය කටයුතු කරයි. එමෙන්ම දේශන, සම්මන්ත්‍රණ පැවැත්වීම , දැනුම්වත් කිරීමේ වැඩසටහන් පැවැත්විම, පාරිසරික පුවත්පත් නිකුත් කිරීම ,දීප ව්‍යාප්ත චිත්‍ර,රචනා තරග පැවැත්වීම හා ලෝක පාරිසරික දින වැඩසටහන් ජාතික මට්ටමින් සැමරීම ආදි කටයුතු මගින් පරිසරය පිළිබඳ පොදු ජනතාව සතු දැනුම පුළුල් කරන්නට මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියෙන් ඉටුවන්නේ මහත් මෙහෙවරකි.
පරිසර නියමු භට කණ්ඩායම
Parisara-Niyamu1Rajatha-Warna2Haritha-Warna1Suwarna-Warna1Janadhipathi1පාසල් සිසුන් තුළ  පරිසර ආකල්ප සංවර්ධනය කිරීමේ අරමුණින් පරිසර නියමු ව්‍යාපෘතිය  දිවයින පුරා තෝරා ගත් පාසල් රුසක ක්‍රියාත්මක වේ.  පරිසර නියුමවන් ලෙස එක්වන සිසුන්ට පරිසරය ගැන අවබෝධය ලබාදීම, විවිධ වැඩ සටහන්වලින් ඔවුන් පාරිසරික ක්‍රියාකාරකම්වලට යොමු කිරීම , පරිසර නියමුවන්ගේ කුසලතා ඇගයීම, හරිත, රජත, ස්වර්ණ හා ජනාධිපති පදක්කම දිනා ගැනීමට ඔවුනටඅවස්ථාව ලබාදීමට මෙම වැඩසටහනෙහි කාර්යයන් අතර වේ ජාත්‍යන්තර පරිසර තොරතුරු ජාලයක් පවත්වා ගෙන යාමජාතික මට්ටමේ මෙන්ම ජාත්‍යන්තර මට්ටමෙද  පාරිසරික තොරතුරු ඇතුළත් පුස්තකාලයක් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ පවත්වා ගෙන යයි . එමගින් පරිසරය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ තාක්ෂණ දැනුම මෙරට පරිසර වැඩසටහන්වලට ලබාගැනීම , මෙන්ම පාඨක ජනයාගේ පාරිසරික දැනුම වර්ධනය කිරීම, තොරතුරු අවශ්‍ය අයහට තොරතුරු ලබාගැනීමට කටයුතු සලසා දීම එම පුස්තකාලයේ කාර්යයන් වේ.නීති උපදෙස් ලබා දීමජාතික පාරිසරික පනතට අනුව මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට පැවරී ඇති බලතල අනුව නීති උපදෙස් ලබා දීමටත්, සුළු පාරිසරික ගැටලු හා මහජන පීඩාවන් පිළිබඳ ක්‍රියා කිරීමට මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය කටයුතු කරයි. ඒ සඳහා පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ක්‍රියාත්මක වන පරිසර අපරාධ විමර්ශන අංශයක් පිහිටුවා අවශ්‍ය බලතල ඊට පවරා ඇත .

විදේශීය අනුග්‍රහ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීම
ශ්‍රී ලංකාවේ පරිසර සංරක්ෂණයට හා කළමනාකරණයට ලැබෙන විදේශ  මූල්‍ය ආධාර යටතේ එම ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමට මධ්‍යම පරිසර  අධිකාරිය කටයුතු කරයි. තෙත්බිම් සංරක්ෂණ ව්‍යාපෘතිය හා එක්සත් ජාතීන්ගේ තාක්ෂණික සහයෝගිතා ව්‍යාපෘතිය එබඳු ව්‍යාපෘතිය .
තොරතුරු – සුනිල් උඩුකල  මහතා, අධ්‍යක්ෂ (ප්‍රචාරක හා මාධ්‍ය) මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය.
සටහන – තක්ෂලි හපුආරච්චි
මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ නිල වෙබ් අඩවිය–http://www.cea.lk/

දින පොත